Strona główna |

Jak zachować równowagę flory jelitowej po antybiotyku?

Terapia antybiotykami, choć pozwala skutecznie walczyć z infekcją, niekorzystnie wpływa na równowagę mikroflory bakteryjnej jelit. Zawartość bifidobakterii w jelicie grubym człowieka odgrywa kluczową rolę w procesach trawienia, dlatego warto wiedzieć, jak chronić mikroflorę jelitową w czasie przyjmowania leków oraz jak odbudować ją po leczeniu.

Bakterie to naturalny element mikroflory organizmu człowieka. W badaniach naukowych wyodrębniono nawet 400 różnych szczepów bakteryjnych zamieszkujących jelito grube. [1] Zaczynają one kolonizować organizm człowieka już w okresie noworodkowym i zasiedlają je przez całe jego życie, zmieniając się pod wpływem najróżniejszych faktorów. Jednym z najgroźniejszych dla równowagi flory jelitowej czynników jest antybiotykoterapia.

Dlaczego prawidłowy balans mikroflory jelitowej jest ważny?

Równowaga flory jelitowej jest istotna z kilku powodów. Przede wszystkim znacznie wpływa na odporność organizmu, a jej nieprawidłowy skład może nieść takie konsekwencje, jak kłopoty z trawieniem, nudności, biegunki, wymioty. Badania wskazują, że prawidłowy skład i jakość flory jelitowej może być też odpowiedzialny za znoszenie efektu nietolerancji laktozy, wykazywać dzianie antycholesterolowe, aktywność antynowotworową, działać przeciwalergicznie, zapobiegać próchnicy i osteoporozie.[2]

Choć na liczebność i skład bifidobakterii w jelicie wpływa zarówno wiek organizmu, jak i czynniki, takie jak przebyte choroby, dieta, stres oraz przyjmowane leki, to na skład mikrobioty można świadomie wpływać, stosując odpowiednią dietę.

Antybiotyki a flora jelitowa

Wszyscy wiedzą, że antybiotyki działają szkodliwie na bakterie wywołujące infekcję, nie każdy jednak zdaje sobie sprawę z tego, na czym dokładnie polega ich działanie. W zależności od rodzaju, antybiotyk może zaburzać proces syntezy ścian komórkowych bakterii, wpływać na stopień przepuszczalności ich błony komórkowej, zmieniać metabolizm komórek. W ten sposób antybiotyki hamują namnażanie bakterii, dzięki czemu ograniczają rozwój infekcji.

Ryzyko związane z antybiotykoterapią polega na tym, że leki te w tym samym stopniu działają na patogenne bakterie, jak i na dobroczynne drobnoustroje niezbędne do zachowania równowagi flory jelitowej, która z kolei jest kluczowa dla odporności organizmu. Badania wskazują, że nawet krótkotrwała antybiotykoterapia jest w stanie zaburzyć równowagę mikroflory jelitowej na wiele tygodni, a sama odbudowa mikrobioty może trwać od jednego do nawet kilkunastu miesięcy.

Jak ochronić i odbudować florę jelitową?

Pod wpływem antybiotykoterapii może dojść nie tylko do zniszczenia korzystnej mikroflory jelitowej, ale też do ekspansji bakterii Clostridium difficile, której toksyny odpowiadają za wywołanie biegunki.[3] Aby temu zapobiec, należy dołożyć wszelkich starań, by zachować równowagę bakteryjną jelit. Dobroczynne drobnoustroje są kluczowe dla zachowania zdrowia także dlatego, że mają udział w wytwarzaniu witamin, ale również dlatego, że konkurują z patogennymi drobnoustrojami.

Dlatego bardzo ważne jest, aby w trakcie terapii antybiotykowej oraz po jej zakończeniu szczególnie uważnie przyjrzeć się diecie. Powinna być ona bogata w produkty zawierające naturalne probiotyki, na przykład kiszone warzywa (ogórki, kapusta) oraz sfermentowane produkty mleczne. Pomocne w uzupełnianiu mikroflory jelitowej są także preparaty probiotyczne z zawartością szczepów bakterii. Ważne jest, aby suplementy opierały skład na szczepach o przebadanym i potwierdzonym korzystnym wpływie na organizm – czyli szczepach: Lactobacillus  johnsoni La1, Lactobacillus rhamnosus GG,  Lactobacillus  casei  Shirato, Lactobacillus  acido-philus NCFB  1487 i Bifidobacterium  lactis Bb  12,  oraz grzybach  Sacharomyces boulardii.[4]

Ważne jest także uzupełnienie diety o prebiotyki, które stanowią pożywienie dla dobroczynnych bakterii i pozwalają im skutecznie zasiedlać jelito. Do naturalnych źródeł prebiotyków należą: czosnek, szparagi, banany, pszenica, cebula i cykoria.

Jak naturalnie wspomagać odbudowę mikroflory?

Odbudowa mikrobioty organizmu po terapii antybiotykami może trwać bardzo długo, dlatego warto wspomagać ją nie tylko preparatami probiotycznymi oraz dietą bogatą w produkty fermentowane. Niemałe znaczenie może mieć także odstawienie cukru i słodkich produktów, które mogą wspierać rozwój grzybów takich, jak Candida, często zasiedlających organizm wyjałowiony antybiotykami. Dietę warto wzbogacić także o produkty bogate w witaminy z grupy B, w których produkcji biorą udział dobroczynne bakterie. Do takich produktów należą na przykład pełnoziarniste pieczywo i warzywa strączkowe.

 

Źródła:

[1] http://unmas-library.ac.id/jurnal%20internasional/Probiotics%20and%20prebiotics%20as%20a%20bioactive%20component%20of%20functional%20food.pdf

[2] http://pfb.info.pl/files/kwartalnik/2_2006/Kubik-Piasecka.pdf

[3] http://unmas-library.ac.id/jurnal%20internasional/Probiotics%20and%20prebiotics%20as%20a%20bioactive%20component%20of%20functional%20food.pdf

[4] http://unmas-library.ac.id/jurnal%20internasional/Probiotics%20and%20prebiotics%20as%20a%20bioactive%20component%20of%20functional%20food.pdf

 

Suplement diety