Strona główna |

Penicylina – zastosowanie, skutki uboczne i osłona

Antybiotyki z grupy penicylin zostały odkryte przez przypadek, tymczasem do dziś mają szerokie zastosowanie w medycynie. Sprawdź, na czym polega różnica między penicyliną naturalną a półsyntetyczną, kiedy się je stosuje i jakie są możliwe skutki uboczne antybiotykoterapii.

Co to jest penicylina?

Był rok 1928, kiedy Alexander Fleming, robiąc porządki w swoim laboratorium, zaobserwował, że grzyb pleśniowy (pędzlak zidentyfikowany później jako Penicillium notatum), który rozwinął się na jednym z naczyń laboratoryjnych, zahamował wzrost kolonii gronkowca złocistego.

To przypadkowe odkrycie zrewolucjonizowało medycynę i umożliwiło walkę z chorobami zakaźnymi, które wcześniej powodowały śmierć milionów ludzi. Dziś, dzięki licznym badaniom na temat leku, możemy korzystać z różnego typu penicylin.

Dzielimy je na naturalne (jest nią przede wszystkim podawana w zastrzykach penicylina benzylowa, inaczej penicylina krystaliczna lub penicylina G) i półsyntetyczne (amoksycylina, piperacylina, ampicylina i inne). Penicyliny półsyntetyczne są lepiej wchłaniane przez organizm, dlatego można podawać je w tabletkach. Są też zdecydowanie częściej stosowane, gdyż działają na więcej szczepów bakterii.

Zastosowanie penicyliny

Antybiotyki z grupy penicylin stanowią skuteczną broń w leczeniu różnego typu infekcji bakteryjnych, atakujących zarówno drogi oddechowe, jak i układ moczowy czy przewód pokarmowy, oraz takich, które mogą wywołać zakażenie skóry bądź zakażenie ogólnoukładowe, potocznie nazywane sepsę.

Penicylina przepisywana jest osobom w różnym wieku. Można ją podawać także kobietom w ciąży. Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków, penicylinę należy stosować ze szczególną ostrożnością. Antybiotyki bez recepty nie są dostępne na polskim rynku – zawsze należy je przyjmować ściśle według wskazań lekarza i tylko w razie konieczności.

Skutki uboczne penicyliny

Ryzykiem związanym ze stosowaniem penicyliny jest reakcja alergiczna. Naturalna penicylina należy do najsilniej uczulających substancji, dlatego jest podawana sporadycznie i jedynie pod obserwacją. Penicyliny półsyntetyczne znacznie rzadziej wywołują alergię, jednak może się to zdarzyć.

Najczęstszym objawem reakcji alergicznej jest pokrzywka, która ustępuje po odstawieniu leku. Oprócz tego mogą wystąpić m.in. gorączka, wodnisty katar, kichanie, swędzenie i zaczerwienienie oczu. Bardzo rzadką reakcją jest wstrząs anafilaktyczny, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Wstrząs objawia się m.in. poprzez trudności z oddychaniem, bóle brzucha, nudności, wymioty lub biegunkę, drgawki, słaby puls i spadek ciśnienia tętniczego, zawroty głowy, utratę świadomości, a ponadto objawy skórne (pokrzywka, swędzenie) i oczne (zaczerwienienie, pieczenie).

Zazwyczaj reakcja rozpoczyna się pojawieniem zmian na skórze. Czasami objawy, które mogą wskazywać na alergię, wynikają jednak z choroby. Niemniej zawsze należy poinformować o nich lekarza, który może zalecić przeprowadzenie badań w poradni alergicznej. Ponadto zdarza się, że antybiotykoterapia skutkuje niedokrwistością, która jednak po jakimś czasie przemija.

Bierzesz antybiotyk? Chroń naturalną florę jelitową!

Chociaż antybiotyki pomagają uporać się z bakteriami powodującymi chorobę, przy okazji wyjaławiają też dobroczynną florę jelitową organizmu. Dlatego skutkiem ubocznym antybiotykoterapii bywają biegunki oraz infekcje grzybicze.

Specjaliści zalecają więc ochronę naturalnej flory bakteryjnej w jelitach poprzez przyjmowanie probiotyku lub synbiotyku. Preparaty synbiotyczne zawierają probiotyki, czyli dobre bakterie, a także prebiotyki, które stanowią źródło energii dla bakterii, potrzebne im do wzrostu i szybkiego namnażania się.

Dobry synbiotyk powinien zawierać w składzie pałeczki kwasu mlekowego, dzięki którym możliwe jest zredukowanie ryzyka grzybicy. To proste rozwiązanie, jakim jest sięgnięcie po synbiotyk, sprawia, że terapia antybiotykiem może nie odbić się negatywnie na naszym zdrowiu i samopoczuciu.

 

Źródła:

  1. Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, Wrocław 2012
  2. Kozińska, Sitkiewicz. „Nowe” i „stare” antybiotyki – mechanizmy działania i strategie poszukiwania leków przeciwbakteryjnych. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych. 2017, 66, 1 (314): 109-124
  3. Durska G. Jak sprawdzić czy mam uczulenie na penicylinę? https://alergie.mp.pl/lista/82760,jak-sprawdzic-czy-mam-uczulenie-na-penicyline Data dostępu: 11.01.2018
  4. Penicillin allergy. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/penicillin-allergy/symptoms-causes/syc-20376222 Data dostępu: 11.01.2018

 

Suplement diety